Aug
31
Bylina z rodziny liliowatych, obejmuje około 260 gatunków, z czego jako warzywo i przyprawę uprawia się czosnek pospolity, którego cebulka znana jest z ostrego smaku i zapachu. Zastosowanie czosnku to klasyczna kombinacja kuchni z medycyną ludową. Zawiera różne składniki, jak allicyna i związki siarki, które wzmacniają reakcję immunologiczną i zwiększają odporność na różne choroby, mają działanie antybakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwzakrzepowe.
Czosnek jest powszechnie stosowany w zapobieganiu przeziębieniom i grypie. Stwierdzono, że obniża ciśnienie krwi i zmniejsza lepkość krwi, zapobiegając tym samym zakrzepicy tętnicy wieńcowej, zawałom serca i udarom. Wykazano ponadto, śe hamuje wzrost guzów nowotworowych, korzystnie wpływa w przypadku cukrzycy, zakażeń drożdżakami, uczuleń i łagodzi stres. Długotrwałe stosowanie czosnku pomyślnie oddziałuje na osoby zagrożone zawałem serca, nowotworem lub cukrzycą, m.in. ze względu na obecność tych chorób w rodzinie.
Czosnek długo był ludowym lekarstwem podawanym dzieciom, które cierpiały t powodu zakażenia jelit pasożytami, takimi jak owsiki i tasiemiec. Stosowano go także u sportowców z grzybicą stóp.
Jeśli kogoś martwi ostry zapach czosnku, może go stłumić, zjadając wraz z nim świeżą pietruszkę. Jest też wiele rodzajów kapsułek z preparatami czosnkowymi, dostępnych w sklepach ze zdrową żywnością – przyjmowanie czosnku w tej postaci pozwała zachować świeży oddech.
Aug
31
Wyciąg z ziela glistnika w stanach skurczowych dróg żółciowych, kolce żółciowej (cholecystalgia), w zastoju żółci, bólu brzucha spowodowanym kurczem jelit. Również w podostrym i przewlekłym zapaleniu dróg żółciowych (cholangitis), zwłaszcza w zapaleniu pęcherzyka żółciowego, pomocniczo w kamicy żółciowej, niezależnie od umiejscowienia złogów, również w zespole objawów po zabiegach chirurgicznych na drogach żółciowych. Alkaloid chelidonina jest stosowany analogicznie jak wyciągi z surowca. Mieszanina oczyszczonych alkaloidów glistnika jest stosowana w grzybicy wysiękowej, wyprzeniowej i rogowaciejąco-łuszczącej, w bakteryjnych zakażeniach skóry, nawet ropiejących i z odczynem zapalnym, także w wyprysku niemowlęcym i młodzieńczym. Alkaloidy sangwinaryna i chelerytryna stosuje się w rzęsistkowym zapaleniu pochwy, szyjki macicy, ujścia cewki moczowej i sromu. Sok mleczny otrzymywany ze świeżego ziela, barwy intensywnie pomarańczowej, jest używany w medycynie ludowej do przyżegania brodawek, kłykcin i gruźliczych ognisk skórnych,
Przeciwwskazania. Końcowy okres ciąży, ostre zapalenie żołądka, choroba wrzodowa, jaskra.
Aug
31
Występowanie. W całej Europie i półn. Azji; w Polsce powszechnie na nizinach.
Surowiec. Ziele glistnika — Herba Chelidonii, zbierane w okresie kwitnienia.
Główne związki. Mieszanina ok. 20 alkaloidów izochinolinowych (0,3—0,7%) zawarta w pomarańczowym soku mlecznym (m.in. chelidonina, sangwinaryna, chelerytryna, protopina), aminy biogenne (histamina, tyramina), kwasy organiczne (m.in. kw. chelidonowy), flawonoidy, cukry redukujące, ślady olejku eterycznego, sole mineralne. W korzeniach glistnika jest do 30% alkaloidów (przeciętnie ok. 14%).
Działanie. Spasmolyticum, cholagogum, sedativum, antihistaminicum.
Surowiec zawiera szereg alkaloidów o różnorodnym działaniu, niekiedy nawet antagonistycznym. Właściwości glistnika są wypadkową działań jego poszczególnych związków.
Najsilniejsze i najskuteczniejsze jest działanie przeciwskurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i dróg żółciowych odpowiadające prawie połowie siły działania papaweryny. Wkrótce po podaniu doustnym ustępują lekkie stany skurczowe i związany z nimi ból oraz zostaje przywrócona prawidłowa ruchowość. Liczne badania wykazały wyraźną poprawę pracy jelit i przewodów żółciowych, łatwiejszy przepływ żółci do dwunastnicy i prawidłowe ruchy perystaltyczne. Omawiany surowiec ma również właściwości przeciwalergiczne potwierdzone w doświadczeniach na zwierzętach, mianowicie zmniejsza lub znosi wstrząs anafilaktyczny i histaminowy. Stwierdzono także in vitro oraz in vivo hamowanie wzrostu bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych oraz patogennych grzybów i pasożytniczych pierwotniaków, przypisywane obecności sangwinaryny. Glistnik wywiera nie znaczne działanie uspokajające na ośrodkowy układ nerwowy (chelidonina, P-homochelidonina) oraz cytotoksyczne. Niektóre alkaloidy glistnika są truciznami protoplazmatycznymi, hamują podział komórek, a według badań radzieckich powstrzymują w mniejszym lub większym stopniu rozwój mięsaka gruczolaka i raka u różnych zwierząt.
Działania uboczne. Zwiększanie kurczliwości mięśnia macicy, słabe podwyższanie ciśnienia krwi, natomiast w dawkach przekraczających lecznicze i po długotrwałym stosowaniu występuje podrażnienie przewodu pokarmowego, wymioty, oraz uszkodzenie oczu zbliżone objawy do jaskry.
|
